Ücretsiz izne zorlanırsan hakların
Bu rehber henüz bir avukat tarafından gözden geçirilmedi.
İşveren seni onayın olmadan ücretsiz izne çıkaramaz. Ücretsiz izin, ücretini ortadan kaldıran esaslı bir değişikliktir (İş Kanunu md. 22) ve ancak yazılı onayınla geçerli olur. İşten çıkarmalardan önce en sık görülen adımlardan biri, çalışanlardan “gönüllü” ücretsiz izin imzası istenmesidir.
Sana ücretsiz izin dayatılırsa
- İmzalama ya da şerh düş. Sana verilen belgeyi imzalamak zorundaysan altına “kabul etmiyorum, baskı altında imzalıyorum” yaz ve bir kopyasını al.
- İşe gitmeye hazır olduğunu yazılı bildir. Ücretin ödenmeden işe alınmıyorsan bunu tarihli bir mesajla ya da noter ihtarıyla kayda geçir.
- Kayıt tut: yazışmalar, mesajlar, tanıklar, SGK hizmet dökümün.
- Danış: ALO 170, sendikan ya da bir iş hukuku avukatı.
Kabul etmezsen ne olur?
- İşveren bu nedenle seni çıkarırsa bu işveren feshidir: en az 1 yıllık kıdemin varsa kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı ödenir.
- İş güvencesi kapsamındaysan (30+ işçili işyeri, en az 6 ay kıdem) 1 ay içinde arabulucuya başvurup işe iade isteyebilirsin.
- Onayın olmadan ücretin ödenmezse sözleşmeni haklı nedenle feshedebilir ve kıdem tazminatı isteyebilirsin.
Kabul edersen
- Ücretsiz izin süresince ücret ödenmez ve SGK primin yatırılmaz; bu süre kıdemine ve işsizlik maaşı için gereken prim günlerine sayılmaz.
- Onayını hangi süre ve şartlarla verdiğini yazılı olarak sakla. Süre bitince işe dönme hakkın vardır.
- İşveren üretimi azaltıyorsa ücretsiz izin yerine kısa çalışma ödeneğine başvurabilir; bu sana gelir sağlar.
Sık sorulanlar
İşveren beni zorla ücretsiz izne çıkarabilir mi?
Hayır. Ücretsiz izin çalışma koşullarında esaslı bir değişikliktir; işçinin yazılı onayı olmadan uygulanamaz. Onay vermezsen ücretin ödenmeye devam etmelidir.
Ücretsiz izni kabul etmezsem işten çıkarılır mıyım?
İşveren bu yüzden sözleşmeni feshederse bu, işveren feshidir: şartları sağlıyorsan kıdem ve ihbar tazminatı ödenir, iş güvencen varsa işe iade isteyebilirsin.
Ücretsiz izinde ücret ödenmezse ne yapabilirim?
Onayın olmadan ücretin ödenmiyorsa, ücretin ödenmemesi nedeniyle sözleşmeni haklı nedenle feshedebilir ve kıdem tazminatı isteyebilirsin. Bunu yapmadan önce yazılı ihtar çek ve bir avukata ya da sendikana danış.